หลังจาก Morbid-Mortal conference ผ่านไปได้ด้วยดีแล้วในตอนที่แล้ว ตอนนี้ก็ขอย้อนกลับมาตอนที่ยังเป็น Extern อีกครั้ง
การ์ตูนตอนนี้ ให้อารมณ์ตื่นเต้นไปทางหนัง Series เรื่อง ER หน่อย มีภาษาหมอปนอยู่บ้าง แต่ก็พยายามเปลี่ยนเป็นภาษาชาวบ้านที่ไม่ใช่หมอให้เข้าใจได้ไปแล้วบางส่วน
เรื่องปฏิบัติการกู้ชีพฉุกเฉิน หรือ Cardio-Pulmonary resuscitation (CPR) นั้น เป็นฉากที่พวกเรามักได้เห็นอยู่เรื่อยๆ ในหนัง การช็อคไฟฟ้า (เรียกว่า Defibrillation หรือ Elecrical Cardiovert แล้วแต่ Mode ที่ใช้) จัดเป็นหนึ่งในกระบวนการ Advanced CPR .. ภาพคนไข้หมดสติถูกเข็นเข้ามา หัวใจหยุดเต้นไม่มีชีพจร หมอหัวหน้าทีมคว้าแป้นเครื่องช็อคไฟฟ้าขึ้นมา ตะโกนออกมาดังๆ ว่า "Charge.. Clear!" แล้วก็แนบแป้นลงไปที่หน้าอกคนไข้ ตามมาด้วยการกระตุกของผู้ป่วยอย่างแรงยามที่ปุ่มปล่อยประจุไฟฟ้าถูกกด นับเป็นฉากที่ตื่นเต้นตรึงตราตรึงใจพวกเรามาตั้งแต่ไหนแต่ไรก่อนจะได้เป็นหมอ
คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่ -->
ในชีวิตจริง การ CPR จัดเป็นกระบวนการที่ค่อนข้างธรรมดาสามัญสำหรับแพทย์ที่ผ่านประสบการณ์มาระดับหนึ่ง แต่ในระดับหมอมือใหม่อย่าง Extern การ CPR จัดเป็นกระบวนการที่ตื่นเต้นท้าทายอย่างมากทีเดียว การได้ใช้มือของตัวเองจับเครื่องช็อคไฟฟ้า (Defibrillator) เพื่อทำการช็อคคนไข้เป็นครั้งแรกในชีวิตมักเป็นประสบการณ์ไม่รู้ลืมของ Extern เกือบทุกคน
เรื่องก็มีอยู่ว่า เครื่อง Defibrillator ใน รพ.แต่ละแห่ง หรือแม้แต่ รพ.เดียวกัน ในแต่ละวอร์ดก็ไม่เหมือนกัน ทั้งนี้เนื่องจากมีการทยอยจัดซื้อเครื่องใหม่มาเพิ่มหรือทดแทนของเก่านานๆ ครั้ง บางทีก็รับบริจาคมาจาก รพ.อื่น ทำให้ในแต่ละ รพ. จะมี Defibrillator หลากหลาย ตั้งแต่รุ่นพระเจ้าเหา ไปจนรุ่นใหม่ทันสมัยหน้าตาเหมือนในเรื่อง ER เปี๊ยบ
วันที่เกิดเรื่อง ผมก็กำลังราวด์อยู่ในวอร์ดตามปกติ พอมาถึงเตียงคุณป้าคนหนึ่งเป็นคนไข้ที่เกิดปัญหาหัวใจเต้นผิดจังหวะเป็นพักๆ ตั้งแต่ก่อนออกจากห้องผ่าตัด เมื่อเป็นเช่นนี้ ทางวอร์ดก็ได้นำเจ้าเครื่อง Defibrillator มาติด Standby ไว้พร้อมกับ Monitor คลื่นหัวใจ (EKG) ออกทางหน้าจอ เผื่อมีความผิดปกติจะได้ทำการช่วยได้ทันที
และทันใดนั้น EKG เจ้ากรรมก็เปลี่ยนจากคลื่นหัวใจปกติ กลายเป็น V.Tach หรือภาวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็วผิดปกติ พร้อมกับป้าบ่นว่ารู้สึกวูบๆ ก่อนจะนิ่งไป .. ไม่ใช่แค่ป้าคนเดียวที่วูบ แต่หัวใจผมเองก็วูบไปถึงตาตุ่มด้วย
"VT with unstable hemodynamic = ต้อง Cardiovert" ผมท่องประโยคที่เคยได้รับการสอนมานักต่อนักตั้งแต่เป็น นศพ.ปี 5
"ตาม Staff หน่อยครับ คนไข้เป็น VT" ผมตะโกนบอกพยาบาล มือรีบคว้าแป้นเครื่อง Defib เพื่อจะดึงออกมา
... !! ดึงไม่ออก ...!?
เวลาผ่านไปประมาณ 5 วินาที สายตาสอดส่ายไม่เจอปุ่มปลดล็อคพร้อมกับเหงื่อโง่ที่เริ่มผุด ก่อนจะใช้กำลังเข้าว่ากระชากแป้นออกมาจากเครื่องได้
... แล้วมันปรับกำลังไฟฟ้าตรงไหนหว่า ...???
ยังดีว่าในตอนนั้น EKG ของป้าก็กลับมาเป็นปกติได้ โดย Extern ที่กำลังเลิ่กลั่กไม่ได้ทำอะไรสักอย่างเดียว (เรียกว่า Short-run VT) แล้วป้าก็เริ่มรู้สึกตัว
ระหว่างที่กำลังรอ Staff ซึ่งเป็นช่วงที่ EKG ยังเปลี่ยนไปๆ มาๆ เป็นพักๆ นั้น ผมก็ยืนเฝ้าอยู่ตรงนั้น พร้อมกับใช้เวลาไปอีกเกือบ 2 นาทีกว่าจะพบว่าไอ้ปุ่มปรับกำลังไฟฟ้ามันมาอยู่ที่มือจับของแป้น และรู้จนครบว่าปุ่มไหนใช้เลือกโหมด ใช้ชาร์จไฟ ฯลฯ
ยังดีที่คนไข้ไม่เป็นอะไร แต่ก็เป็นคติเตือนใจที่ผมจะสอนน้องๆ ทุกคนยามเป็น Extern ไว้ว่า เวลาเปลี่ยนวอร์ดไปประจำที่ไหน ให้ไปดูและลองฝึกใช้เครื่อง Defibrillator ของวอร์ดนั้นๆ ไว้เลยตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องมางงเต็กแบบผมในครั้งนั้น ซึ่งคนไข้อาจจะไม่โชคดีทุกครั้งก็ได้ครับ
